قوانین خرید برق از بورس و خرده فروشی
چه کسی مشمول است، خرده فروش چه تعهدی دارد، و سامانه با چه قواعدی حساب می کند.
مشمولیت بر اساس قدرت قراردادی
تعرفه شرکت توزیع؛ خرید از خرده فروش اختیاری است.
الزام خرید از بورس از سال ۱۴۰۶؛ خرید اختیاری با خرده فروش از همین حالا.
از ۱۴۰۵/۰۴/۲۲ — مستقیم یا از طریق خرده فروش؛ نگین این کار را برایتان انجام می دهد.
خرید در سقف اعلامی مدیریت شبکه از تابلوی اول بورس یا قرارداد دوجانبه.
خرده فروش برق چه می کند
خرده فروش دارای مجوز، برق مورد نیاز مشترکان را از بازار عمده فروشی — بورس انرژی یا قرارداد دوجانبه با تولیدکننده — تامین می کند و با هر مشترک قرارداد فروش می بندد. شبکه برق (انتقال و توزیع) همان است؛ فقط مسیر خرید انرژی و قیمت آن عوض می شود و هزینه استفاده از شبکه همچنان جدا حساب می شود.
قواعد سامانه
- ۱۵۰ کیلووات و بیشتر: ملزم به خرید از بورس انرژی از ۱۴۰۵/۰۴/۲۲ (مصوبه هیئت وزیران درباره خروج دولت از بازار برق) — مستقیم یا از طریق خرده فروش دارای پروانه.
- بالای ۱ مگاوات: خرید در سقف اعلامی شرکت مدیریت شبکه، در تابلوی اول بورس (دستورالعمل توسعه مبادلات برق در بورس انرژی، ۱۴۰۱/۱۲/۲۷، بند ۵-۱-۲)؛ امکان تابلوی برق سبز و قرارداد دوجانبه.
- ۳۰ کیلووات و بیشتر: از سال ۱۴۰۶.
- هر مشترک، فارغ از قدرت، می تواند برق را از خرده فروش بخرد (دستورالعمل پروانه خرده فروشی، بند ۴-۸).
مصرف بیش یا کم از خرید
- مصرف مازاد بر برق خریده شده در هر ساعت، با ضریب ۱٫۲ حداکثر قیمت پذیرفته شده نیروگاه ها در همان ساعت حساب می شود (دستورالعمل توسعه مبادلات، بند ۵-۱-۵؛ ضریب با هیئت تنظیم قابل تغییر است).
- برای برق خریده و مصرف نشده، مالک شبکه تعهدی ندارد؛ نگین فراتر از تلورانس قرارداد آن را بازفروش می کند و زیانش را جدا نشان می دهد.
- کنار برق خریده شده، ترانزیت، آبونمان، تجاوز از قدرت، راکتیو، عوارض و مالیات را شرکت توزیع طبق قبض خودش می گیرد (بند ۵-۴-۱).
بازه های پرباری، میان باری و کم باری
| ماه ها | اوج بار | کم باری |
|---|---|---|
| فروردین و اردیبهشت | ۲۰ تا ۲۲ | ۰ تا ۹ |
| خرداد تا شهریور | ۱۳ تا ۱۸ | ۲ تا ۸ |
| مهر تا اسفند | ۱۷ تا ۲۱ | ۰ تا ۹ |
بقیه ساعت ها میان باری؛ «۱۷ تا ۲۱» یعنی از ساعت ۱۷:۰۰ تا ۲۱:۰۰. جدول ساعات کم باری، میان باری و اوج بار سال ۱۴۰۳ شرکت مدیریت شبکه برق ایران (کتاب آشنایی با بورس انرژی، ص ۸۲) — جدول ۱۴۰۵ باید جایگزین شود؛ بازه های تعرفه شرکت توزیع ممکن است فرق کند.
شرایط فروش، نرخ ها و نمونه قرارداد نگین
پرسش های متداول
چه کسانی باید برق را از بورس یا خرده فروش بخرند؟
طبق مصوبه هیئت وزیران درباره خروج دولت از بازار برق، مشترکان با قدرت ۱۵۰ کیلووات و بیشتر از ۲۲ تیر ۱۴۰۵ باید برق خود را از بورس انرژی بخرند — مستقیم یا از طریق خرده فروش — و از سال ۱۴۰۶ این الزام به ۳۰ کیلووات می رسد. مشترکان بالای یک مگاوات باید در سقف اعلامی مدیریت شبکه از تابلوی اول بورس بخرند. مبنای سنجش، قدرت قراردادی روی قبض شماست.
آیا برای خرید باید خودم در بورس انرژی کد معاملاتی بگیرم؟
نه. نگین انرژی به عنوان خرده فروش، برق را به نام خودش در تابلوی بورس می خرد و سهم شما را با شماره اعلامیه معامله ثبت می کند. شما فقط یک قرارداد با نگین می بندید.
هزینه برق من چطور حساب می شود؟
بهای برقی که برایتان خریده شده با قیمت واقعی معامله بورس، به اضافه کارمزد خدمت نگین و سهم کارمزدهای بورس. اگر در ساعتی بیشتر یا کمتر از سهم خرید مصرف کنید، اختلاف طبق الگوی مصرف ساعتی و نرخ باند همان ساعت (اوج، میان باری، کم باری) تسویه می شود. همه ارقام در صورتحساب ریز داده می شود.
علی الحساب چیست؟
معاملات بورس انرژی نقدی و ظرف چند روز کاری تسویه می شوند؛ برای همین پیش از خرید، علی الحساب ماه بعد به اندازه سفارش شما دریافت می شود و در صورتحساب نهایی همان ماه کسر می شود.
فیش برق را چطور بفرستم؟
فایل PDF قبض را از سامانه شرکت توزیع (مثل «برق من») بگیرید و در پنل بارگذاری کنید. سامانه مقادیر را خودکار می خواند و شما پیش از ارسال، بازبینی و در صورت نیاز اصلاح می کنید. فیش اسکن شده (تصویری) را باید دستی وارد کنید.
داده مصرف ساعتی از کجا می آید؟
خروجی اکسل کنتور هوشمند (بار ساعتی) یا جمع روزانه هر باند. قالب نمونه در صفحه «فایل های نمونه» هست. با داده ساعتی، تحلیل و تسویه دقیق تر است.